Krótko: w napędzie bezpośrednim wirnik jest osadzony na wale silnika – to najprostsze i najbardziej zwarte rozwiązanie. W napędzie sprzęgłowym i pasowym wirnik pracuje na osobnym, łożyskowanym wale pośrednim: silnik jest oddzielony od przetłaczanego medium i drgań wirnika, dzięki czemu takie wentylatory pracują w wyższych temperaturach, a napęd pasowy pozwala dodatkowo dopasować obroty wirnika do punktu pracy.
| Cecha | Napęd bezpośredni | Napęd sprzęgłowy | Napęd pasowy |
|---|---|---|---|
| budowa | wirnik na wale silnika | wirnik na łożyskowanym wale pośrednim, połączonym z silnikiem sprzęgłem | wirnik na łożyskowanym wale pośrednim, napędzanym przekładnią pasową |
| obroty wirnika | takie jak silnika | takie jak silnika | zależą od przełożenia kół pasowych – można je dopasować do punktu pracy |
| temperatura medium (wentylatory promieniowe HT) | do +150 °C (seria LM – do +300 °C) | do +350 °C | do +350 °C |
| wymiary | najmniejsze | większe | większe |
| obsługa | najprostsza | łożyska wału pośredniego, osiowanie sprzęgła | łożyska wału pośredniego, kontrola napięcia i zużycia pasów |
| wymiana silnika | zwykle wymaga zdjęcia wirnika z wału | bez demontażu wentylatora | bez demontażu wentylatora |
Gdy liczy się zwarta budowa, prostota i minimum obsługi, a temperatura medium mieści się w zakresie wentylatora. Większość serii promieniowych w wykonaniu wysokotemperaturowym ma odrzutnik ciepła na wale silnika i pracuje z napędem bezpośrednim do +150 °C (seria LM – do +300 °C). Wentylatory chemoodporne mają standardowo napęd bezpośredni; na zapytanie dostępne są wersje z napędem bezpośrednim poprzez sprzęgło elastyczne oraz z napędem pośrednim pasowym.
W naszej ofercie wersje z wałem pośrednim mają w nazwie serii literę „c” (np. EUc, APRFc) lub oznaczenie /N8. Każdą z tych wersji można wykonać z przekładnią pasową albo ze sprzęgłem; modele /N8 są standardowo wyposażane przez producenta w sprzęgło elastyczne. Wadą tego rozwiązania są większe wymiary i szerszy zakres prac serwisowych w trakcie eksploatacji.
Przekładnia pasowa traci część energii na poślizg i ugięcie pasa. Według materiałów amerykańskiego Departamentu Energii przekładnia z pasem klinowym może mieć sprawność 95% lub więcej zaraz po montażu, ale bez okresowego napinania sprawność może spaść nawet o 5%. Pasy klinowe zębate są o ok. 2% sprawniejsze od zwykłych, a pasy synchroniczne (zębate) utrzymują sprawność ok. 98%. Po okresie docierania napięcie pasów warto sprawdzać co 3–6 miesięcy.
W wentylatorach do urządzeń wentylacyjnych spotyka się jeszcze jeden podział: wentylator bez napędu jest dostarczany z wałem przygotowanym do montażu napędu, zwykle pasowego – dostępne są też wersje z fabryczną ramą nośną, silnikiem i przeniesieniem napędu. Wentylatory z silnikiem zintegrowanym i wentylatory plug-in są dostarczane razem z silnikiem, jako gotowy zestaw. Zobacz: wentylatory do urządzeń wentylacyjnych.
Obroty wentylatora z silnikiem trójfazowym można regulować przemiennikiem częstotliwości – niezależnie od rodzaju napędu. Przy napędzie pasowym obroty ustawia się dodatkowo doborem kół pasowych. Zmiana obrotów zmienia wydajność, ciśnienie i pobór mocy zgodnie z prawami podobieństwa – opisujemy je w artykule Jak czytać kartę katalogową i charakterystykę wentylatora.
W seriach z literą „c” oraz /N8 wirnik pracuje na łożyskowanym wale pośrednim, napędzanym przez przekładnię pasową lub sprzęgło – każdą z tych wersji można wykonać w obu wariantach. Modele /N8 są standardowo wyposażane przez producenta w sprzęgło elastyczne.
Wentylatory promieniowe z napędem bezpośrednim pracują do +150 °C (seria LM – do +300 °C), a wersje z wirnikiem na łożyskowanym wale pośrednim (napęd pasowy lub sprzęgłowy) – do +350 °C. W wykonaniach specjalnych – do +500 °C, na zapytanie.
Przekładnia pasowa ma pewne straty – zwykła przekładnia z pasem klinowym osiąga ok. 95% sprawności i traci ją, gdy pasy nie są okresowo napinane. W zamian pozwala dopasować obroty wirnika do punktu pracy i oddziela silnik od medium.
Tak – falownikiem (silniki trójfazowe) albo regulatorem napięciowym (większość modeli jednofazowych). Sposób regulacji podajemy w tabeli parametrów każdego modelu.
Zespół Luftberg
