Krótko: hałas wentylatora najbardziej zależy od prędkości obrotowej i od tego, gdzie na charakterystyce leży punkt pracy. Najciszej pracuje wentylator dobrany tak, by pracował w obszarze najwyższej sprawności – nie za mały i nie na maksymalnych obrotach. Obniżenie obrotów o 20% zmniejsza poziom mocy akustycznej o ok. 5 dB. Resztę załatwiają dobre warunki napływu i wypływu, połączenia elastyczne, wibroizolatory i – gdy trzeba – tłumiki.
Porównując karty katalogowe, sprawdź, czy podają tę samą wielkość – i dla ciśnienia akustycznego, w jakiej odległości. Wartość w dB(A) jest skorygowana do czułości ludzkiego ucha.
Poziom mocy akustycznej wentylatora rośnie mniej więcej z piątą potęgą prędkości obwodowej wirnika, czyli o 50·log(n2/n1) dB. Dwukrotny wzrost obrotów to ok. 15 dB więcej, a obniżenie obrotów o połowę – ok. 15 dB mniej. Wydajność zmienia się przy tym proporcjonalnie do obrotów.
| Obroty (% nominalnych) | Wydajność | Ciśnienie | Zmiana hałasu |
|---|---|---|---|
| 100% | 100% | 100% | 0 dB |
| 90% | 90% | 81% | ok. −2,3 dB |
| 80% | 80% | 64% | ok. −4,8 dB |
| 70% | 70% | 49% | ok. −7,7 dB |
| 60% | 60% | 36% | ok. −11,1 dB |
| 50% | 50% | 25% | ok. −15,1 dB |
Wniosek: większy wentylator na niższych obrotach jest zwykle cichszy niż mały na wysokich obrotach przy tym samym punkcie pracy. Przy wentylatorach regulowanych falownikiem obroty można dopasować do rzeczywistych potrzeb – to oszczędza energię i obniża hałas. Wartości w tabeli są orientacyjne; w praktyce przy niektórych obrotach mogą wystąpić rezonanse.
Przy tych samych obrotach hałas zależy od oporów instalacji, czyli od położenia punktu pracy na charakterystyce. Najciszej wentylator pracuje w obszarze najwyższej sprawności – zwykle w środkowej części krzywej. Praca daleko od tego obszaru, przy bardzo małym lub bardzo dużym przepływie, może podnieść hałas nawet o ok. 10 dB. Dlatego tak ważne jest poprawne oszacowanie oporów instalacji (zobacz: jak dobrać wentylator przemysłowy i jak czytać charakterystykę).
Zawirowania na wlocie zwiększają hałas i obniżają wydajność. Unikaj kolana, przepustnicy lub zwężenia tuż przy wlocie wentylatora, a także gwałtownych rozszerzeń i przeszkód przy wylocie. Najlepiej, gdy przed wlotem i za wylotem jest prosty odcinek przewodu. Wysoka prędkość powietrza w kanałach, kratkach i przepustnicach też jest źródłem szumu.
Połączenia elastyczne, wibroizolatory i regulatory przepływu są w akcesoriach wielu wentylatorów przemysłowych w naszej ofercie, a tłumiki – m.in. w akcesoriach wentylatorów chemoodpornych. Listę akcesoriów znajdziesz na stronie każdego modelu.
Gdy wentylator jest już dobrany poprawnie, a hałas w kanale lub na wylocie nadal jest za wysoki, stosuje się tłumik akustyczny na wlocie lub wylocie. Pamiętaj, że tłumik to dodatkowy opór – trzeba go uwzględnić w ciśnieniu instalacji. Hałas promieniowany przez obudowę i silnik ogranicza się obudową dźwiękochłonną lub ustawieniem wentylatora z dala od miejsc pracy.
Najczęściej dlatego, że pracuje w innym punkcie niż zakładano – przy innych oporach instalacji – albo ma złe warunki napływu, np. kolano tuż przy wlocie. Znaczenie ma też to, czy porównujesz moc akustyczną, czy ciśnienie akustyczne i w jakiej odległości je zmierzono.
Tak, jeśli instalacja pozwala zmniejszyć obroty. Obniżenie obrotów o 20% zmniejsza poziom mocy akustycznej o ok. 5 dB, a o połowę – o ok. 15 dB. Wydajność spada przy tym proporcjonalnie do obrotów.
Przy tym samym punkcie pracy większy wentylator na niższych obrotach jest zwykle cichszy, bo hałas silnie rośnie z prędkością obwodową wirnika. Najważniejsze, by punkt pracy leżał w obszarze najwyższej sprawności.
Wydajność i ciśnienie instalacji, dopuszczalny poziom hałasu i miejsce, w którym ma być dotrzymany (np. ciśnienie akustyczne w dB(A) w odległości 1 m lub na stanowisku pracy), oraz informację, czy możliwa jest regulacja obrotów. Na tej podstawie dobierzemy wielkość wentylatora i akcesoria.
Zespół Luftberg
